"Kinderopvang wordt gratis" is een zin die ouders sinds 2022 horen en die steeds een jaar verder opschuift. De feiten: het nieuwe stelsel is niet gratis maar bijna gratis (96%), het geldt alleen voor werkende ouders, en het gaat volgens de huidige planning in op 1 januari 2029. Het wetsvoorstel gaat in het najaar van 2026 naar de Tweede Kamer.
Wat er verandert in 2029
Alle werkende ouders krijgen 96% van de kosten vergoed, tot het maximumuurtarief, ongeacht inkomen. De inkomenstabel verdwijnt.
De overheid betaalt rechtstreeks aan de opvangorganisatie. Jij krijgt een factuur voor de eigen bijdrage van 4% plus alles boven het maximumtarief.
Geen toeslag meer, dus ook geen voorschotten en geen terugvorderingen achteraf: het grootste pijnpunt van het huidige stelsel verdwijnt.
De koppeling aan werk blijft: wie niet werkt, studeert of inburgert, krijgt niets, tenzij de gemeente bijspringt.
De ingroeistappen tot 2029
Het kabinet groeit er in stappen naartoe. In 2026 krijgt iedereen met een gezamenlijk toetsingsinkomen tot € 56.413 al 96%, voor het eerste én volgende kinderen; daarboven loopt het percentage af tot 36,5%. Voor 2027 ligt een besluit klaar om die grens op te trekken naar ongeveer € 87.767 en het laagste percentage te verhogen naar 42,9%; middeninkomens krijgen dan ruim twaalf procentpunt meer. De definitieve bedragen voor 2027 volgen na Prinsjesdag 2026.
Wat er níet verandert
Het maximumuurtarief blijft, en daarmee het deel dat je zelf betaalt als de opvang meer rekent. In 2026 is dat maximum € 11,23 voor dagopvang, € 9,98 voor bso en € 8,49 voor gastouderopvang, terwijl de gemiddelde tarieven daar respectievelijk € 0,39, € 0,60 en € 0,25 boven liggen. Als de tarieven harder stijgen dan het maximum, wordt dat gat elk jaar groter, ook in het nieuwe stelsel. Dat is de reden dat Kinvo het uurtarief van de opvang zelf toont waar we het kunnen vinden.
Het risico van het wachten
De sector waarschuwt voor een golf aan vraag zodra opvang bijna gratis is, in een markt die nu al personeelstekort heeft. Wie in 2029 een plek wil, doet er goed aan die niet in 2028 te gaan zoeken. Wachtlijsten in de grote steden lopen nu al op tot een jaar.
Wat je nu kunt doen
Vraag de toeslag aan binnen drie maanden na de start van de opvang, anders loop je maanden mis.
Geef wijzigingen in inkomen en uren binnen vier weken door. Terugvorderingen komen vrijwel altijd door een verouderde schatting.
Vraag of je opvang de toeslag rechtstreeks kan ontvangen; veel organisaties hebben daar al een convenant voor. Dan betaal je nu al alleen het restant.
Reken elk jaar in januari opnieuw: het percentage voor jouw inkomen verandert, en het maximumtarief ook.