Veelgestelde vragen over kinderopvang

Een kinderdagverblijf (kdv, ook dagopvang) vangt kinderen van 0 tot 4 jaar op in groepen, meestal van 7:30 tot 18:30 uur. Buitenschoolse opvang (bso) is voor basisschoolkinderen vanaf 4 jaar tot de overstap naar de middelbare school: vóór en na schooltijd en in de vakanties. Een gastouder vangt maximaal zes kinderen op, thuis bij de gastouder of bij jou, altijd via een geregistreerd gastouderbureau. Peuteropvang (vroeger peuterspeelzaal) is voor 2- tot 4-jarigen, een paar ochtenden per week, vaak met een voorschools programma.

Alle vier vallen onder de Wet kinderopvang en staan in het Landelijk Register Kinderopvang. Alleen dan heb je recht op kinderopvangtoeslag.

Doe de keuzehulp →Bron: Rijksoverheid

Een gastouder is kleinschalig (maximaal zes kinderen), biedt één vast gezicht, is vaak flexibeler in tijden en goedkoper per uur: gemiddeld € 8,74 tegen € 11,62 in de dagopvang begin 2026. Nadeel: is de gastouder ziek of op vakantie, dan is er meestal geen opvang, en het bureau is niet verplicht vervanging te regelen.

Een kinderdagverblijf heeft altijd een team, een pedagogisch beleid, meer leeftijdsgenootjes en jaarlijks een GGD-inspectie, maar ook meer wisselende gezichten en een hoger tarief. Let op: het maximumtarief voor de toeslag ligt bij een gastouder lager (€ 8,49) dan bij dagopvang (€ 11,23), dus netto is het verschil kleiner dan het bruto lijkt.

Reken je netto-kosten uit →Bron: BOinK, cijfers kinderopvang eerste kwartaal 2026

Kijk naar de sfeer en de rust op de groep, hoeveel vaste medewerkers je kind gaat zien, het dagritme en het buitenspelen, het eten en het allergiebeleid, en hoe je als ouder op de hoogte wordt gehouden (een ouderapp, gesprekken). Vraag naar het pedagogisch beleidsplan, het wen- en ruilbeleid, de openingstijden en de sluitingsdagen.

Vraag ook naar het laatste GGD-inspectierapport (dat moet op de website staan of op de locatie ter inzage liggen) en naar de oudercommissie. Plan liever twee of drie rondleidingen dan één, en vraag hoe ze omgaan met huilen, slapen en afscheid nemen.

Vragen voor de rondleiding →Bron: Doomijn, checklist rondleiding

Zoek de locatie op in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) op naam, adres of het negencijferige LRK-nummer. Het register bevat alle kinderdagverblijven, bso's, gastouderbureaus en gastouders die door GGD en gemeente zijn goedgekeurd, met de inspectierapporten en eventuele handhaving. Zonder LRK-nummer kun je geen kinderopvangtoeslag aanvragen; het nummer staat ook in je contract.

Op Kinvo staat elke locatie uit het register, met het LRK-nummer en het laatste GGD-rapport op de locatiepagina.

Zoek een locatie →Bron: Landelijk Register Kinderopvang

Peuteropvang is voor kinderen van 2 tot 4 jaar, meestal twee of drie ochtenden per week in schoolweken, gericht op spelend leren en de voorbereiding op de basisschool. Werkende ouders betalen het via de kinderopvangtoeslag. Ouders zonder recht op toeslag, bijvoorbeeld als één ouder niet werkt, kunnen bij de gemeente een gesubsidieerde peuterplek krijgen.

Kinderen met een indicatie van het consultatiebureau krijgen voor- en vroegschoolse educatie (vve): gemiddeld zestien uur per week, waarvan de gemeente de extra uren betaalt. De regels en de eigen bijdrage verschillen per gemeente.

Bron: Rijksoverheid

Niet in 2027, zoals eerder de bedoeling was. Het nieuwe stelsel, waarin alle werkende ouders 96% vergoed krijgen en de overheid rechtstreeks aan de opvang betaalt (geen toeslag en geen terugvorderingen meer), gaat volgens de huidige planning in op 1 januari 2029. Het wetsvoorstel gaat in het najaar van 2026 naar de Tweede Kamer.

Tot die tijd blijft de kinderopvangtoeslag bestaan en groeit hij in stappen naar het nieuwe stelsel. In 2026 krijgt iedereen met een gezamenlijk inkomen tot € 56.413 al 96%; voor 2027 is het voornemen die grens op te trekken naar ongeveer € 87.767.

Bron: Rijksoverheid, plannen nieuwe financiering kinderopvang

Elke opvanglocatie en elk gastouderbureau moet een oudercommissie hebben. Die heeft wettelijk adviesrecht op onder meer prijswijzigingen, het pedagogisch beleid, de openingstijden, voeding, veiligheid en het vierogenprincipe. De houder mag alleen gemotiveerd en schriftelijk van een advies afwijken. De GGD controleert of het adviesrecht is nageleefd.

Kom je er met de houder niet uit, dan kan de oudercommissie het geschil voorleggen aan de Geschillencommissie Kinderopvang. Kleine organisaties zonder oudercommissie moeten ouders op een andere manier raadplegen.

Bron: Klachtenloket Kinderopvang, oudercommissies

Begin 2026 was het gemiddelde uurtarief € 11,62 in de dagopvang, € 10,58 op de bso en € 8,74 bij een gastouder (cijfers van het ministerie van SZW over het eerste kwartaal). Dat ligt boven de maximumtarieven waarover je toeslag krijgt (€ 11,23, € 9,98 en € 8,49); het verschil betaal je volledig zelf.

Een kdv-dag wordt meestal gerekend over de hele openingstijd, bijvoorbeeld 10,5 of 11 uur, ook als je kind korter komt. Twee dagen per week komt zo op ongeveer 95 uur per maand, ruwweg € 1.100 bruto. Wat je daarvan netto betaalt, hangt af van je inkomen.

Rekenhulp kosten & toeslag →Bron: BOinK, cijfers kinderopvang eerste kwartaal 2026

De maximumuurprijzen zijn € 11,23 voor dagopvang, € 9,98 voor bso en € 8,49 voor gastouderopvang. Boven dat bedrag krijg je geen toeslag. Werkende ouders met een gezamenlijk toetsingsinkomen tot € 56.413 krijgen 96% van de kosten (tot het maximumtarief) vergoed, voor het eerste én voor volgende kinderen. Daarboven loopt het percentage af tot 36,5% voor het eerste kind bij de hoogste inkomens; voor een tweede kind blijft het percentage hoger.

Je betaalt dus altijd een eigen bijdrage: minimaal 4%, plus alles wat de opvang boven het maximumtarief rekent.

Alle tarieven en percentages →Bron: Rijksoverheid, bedragen kinderopvangtoeslag 2026

Volgens het conceptbesluit voor 2027 krijgen alle werkende ouders met een toetsingsinkomen tot ongeveer € 87.767 het hoogste percentage van 96% voor het eerste kind (nu tot € 56.413). Het laagste percentage voor het eerste kind gaat van 36,5% naar 42,9%, en middeninkomens krijgen ruim 12 procentpunt meer. De maximumuurprijzen worden zoals elk jaar geïndexeerd.

De definitieve bedragen worden na Prinsjesdag 2026 vastgesteld. Tot die tijd zijn dit voornemens, geen zekerheden.

Bron: Internetconsultatie Besluit kinderopvangtoeslag 2027

Je krijgt toeslag over de uren in je contract, tot maximaal 230 uur per maand per kind. Hoeveel uur je werkt, maakt niet uit; de oude koppeling aan gewerkte uren (140% voor dagopvang, 70% voor bso) is afgeschaft, ook al noemen veel websites die nog. Voorwaarde blijft dat jij en je eventuele partner werken, een erkende opleiding volgen, inburgeren of een traject naar werk volgen.

Neem je meer uren af dan in je contract staan, of worden er uren gefactureerd voor dagen waarop de opvang dicht was, dan krijg je daarover geen toeslag.

Bron: Dienst Toeslagen, voor hoeveel uur kinderopvangtoeslag

Via Mijn toeslagen op toeslagen.nl, met je DigiD. Je hebt nodig: de naam en het adres van de opvang, het LRK-nummer, het aantal uren per maand, het uurtarief en het geschatte jaarinkomen van jou en je partner. Vraag de toeslag aan binnen drie maanden na de maand waarin de opvang begon; wie later is, loopt maanden toeslag mis.

De beslissing duurt ongeveer vijf weken en de toeslag wordt maandelijks vooraf uitbetaald. Geef veranderingen in inkomen, uren, tarief of opvang binnen vier weken door, anders moet je achteraf terugbetalen.

Stap voor stap aanvragen →Bron: Dienst Toeslagen, kinderopvangtoeslag aanvragen

Ja, als de opvangorganisatie of het gastouderbureau een convenant met Dienst Toeslagen heeft. Je geeft dan in Mijn toeslagen aan dat de toeslag aan de opvang wordt betaald en je betaalt zelf alleen het restant. Het kan niet als je tegelijk bij meerdere organisaties opvang hebt.

Niet elke organisatie doet mee; vraag het na. In het nieuwe stelsel vanaf 2029 wordt rechtstreeks betalen aan de opvang de standaard.

Bron: Dienst Toeslagen, toeslag aan opvang uitbetalen

Stop je met betaald werk, dan houd je nog drie maanden recht op kinderopvangtoeslag, gerekend vanaf de eerste dag van de maand erna. Daarna mag je de uren van dat jaar die je nog niet hebt gebruikt tot 31 december opmaken, maar zonder nieuwe toeslag.

Stop je met een opleiding, inburgering of re-integratietraject, dan geldt die drie maanden niet en kun je alleen de resterende uren tot het einde van het jaar gebruiken. Wie een uitkering heeft en een traject naar werk volgt, kan wél recht houden. Geef de wijziging meteen door.

Bron: Dienst Toeslagen, opvanguren opmaken

Bruto wel, netto vaak niet. Bij pakketten met minder weken rekenen organisaties een hoger uurtarief, gemiddeld ongeveer een kwart hoger bij 40 weken. Dat tarief ligt meestal ruim boven de maximumuurprijs van de toeslag (€ 11,23 voor dagopvang), en alles daarboven betaal je zelf.

Vergelijk daarom de netto-kosten van beide pakketten met je eigen toeslagpercentage, niet de brutoprijs. Niet elke aanbieder biedt overigens een 40-wekenpakket voor het kinderdagverblijf.

Vergelijk pakketten in de rekenhulp →Bron: BOinK, brochure Prijzen in de kinderopvang 2026

Officiële feestdagen: ja. Valt je contractdag op een nationale feestdag, dan mag die dag gefactureerd worden en houd je recht op toeslag. Sinds 2026 is ook Bevrijdingsdag (5 mei) een officiële sluitingsdag in de cao Kinderopvang.

Studiedagen van het personeel en zelfgekozen sluitingsdagen, bijvoorbeeld tussen Kerst en Oud en Nieuw: nee. Uren die je niet kúnt afnemen, mogen niet in rekening worden gebracht, en er staat ook geen toeslag tegenover. Sommige organisaties sluiten toch een paar (mid)dagen per jaar en verrekenen dat; vraag hoe.

Bron: Brancheorganisatie Kinderopvang

Werkt of studeert één van de partners niet, en volgt die ook geen inburgering of traject naar werk, dan is er geen recht op kinderopvangtoeslag. Uitzondering: heeft de niet-werkende partner een permanente Wlz-indicatie, dan kan de werkende ouder wel toeslag krijgen. De gemeente kan bijspringen met gesubsidieerde peuteropvang of een sociaal-medische indicatie.

Bij co-ouderschap (het kind is minstens drie hele dagen per week bij elke ouder, of om de week) kunnen beide ouders toeslag krijgen voor de uren die zij zelf betalen. Ieder sluit dan een eigen contract met de opvang.

Bron: Dienst Toeslagen, toeslagen bij co-ouderschap

Een houder mag zijn tarieven aanpassen, maar moet de oudercommissie vooraf schriftelijk om advies vragen en mag alleen gemotiveerd van dat advies afwijken. De verhoging moet tijdig worden aangekondigd, volgens de branchevoorwaarden minimaal een maand vooraf.

Voor 2026 verwachtte de sector verhogingen van 6 tot 7% door de nieuwe cao, terwijl de maximumuurprijs van de toeslag met 4,84% steeg. Ben je het niet eens met de verhoging, dan kun je opzeggen met één maand opzegtermijn.

Bron: Klachtenloket Kinderopvang, uitspraak adviesrecht bij tariefsverhoging

De wettelijke beroepskracht-kindratio (bkr) in de dagopvang is één medewerker op drie baby's (0 tot 1 jaar), één op vijf kinderen van 1 tot 2 jaar en één op acht kinderen van 2 tot 4 jaar. In gemengde groepen wordt per leeftijd gerekend. Een stamgroep telt maximaal zestien kinderen, of maximaal twaalf als het alleen baby's zijn.

Een locatie die minstens tien uur per dag open is, mag maximaal drie uur per dag van de ratio afwijken, bijvoorbeeld bij het openen, het sluiten en de pauze. Wanneer precies, moet in het pedagogisch beleidsplan staan.

Bron: Ondernemersplein, beroepskracht-kindratio

Ja, dat is wettelijk geregeld met het vaste-gezichtencriterium. Een baby krijgt maximaal twee vaste medewerkers toegewezen als de groep één of twee beroepskrachten nodig heeft, en maximaal drie bij grotere groepen. Voor kinderen van 1 tot 4 jaar zijn dat er maximaal drie respectievelijk vier. Als je kind er is, moet altijd minstens één van zijn vaste gezichten op de groep werken.

Elk kind krijgt bovendien een mentor die de ontwikkeling volgt en jouw aanspreekpunt is. Medewerkers op babygroepen moeten een aanvullende babyscholing hebben.

Bron: Ondernemersplein, vaste-gezichtencriterium

Op een kinderdagverblijf moet er altijd een tweede volwassene kunnen meekijken of meeluisteren bij een medewerker: een collega, stagiair of vrijwilliger die in het Personenregister Kinderopvang staat. Dit is verplicht sinds 2013. Hoe de locatie het invult, met ramen, babyfoons, open ruimtes of de roostering, staat in het pedagogisch beleidsplan, waarover de oudercommissie adviesrecht heeft.

Voor gastouders geldt het vierogenprincipe niet; zij werken alleen. Het toezicht loopt daar via het gastouderbureau en de GGD.

Bron: Rijksoverheid, kwaliteitseisen kinderopvang

Er is geen wettelijke minimumleeftijd. In de praktijk starten de meeste baby's rond het einde van het bevallingsverlof, bij tien tot twaalf weken; sommige organisaties plaatsen vanaf acht weken. Plan de wenperiode het liefst vóór het einde van je verlof.

Het contract eindigt automatisch op de vierde verjaardag, als je kind naar de basisschool gaat. Wil je aansluitend bso, dan moet je dat apart en op tijd regelen.

Bron: KinderRijk, veelgestelde vragen

De meeste kinderdagverblijven zijn open van 7:30 tot 18:30 uur, 52 weken per jaar, behalve op officiële feestdagen. Verlengde opvang (van 7:00 uur of tot 19:00 uur) is bij sommige organisaties mogelijk tegen een meerprijs. Halve dagen worden door een deel van de aanbieders aangeboden, vaak tegen een hoger uurtarief.

Je betaalt de contracturen over de openingstijd, ook als je kind korter komt. Op de locatiepagina op Kinvo staan de openingstijden per locatie.

Bron: Kindergarden, veelgestelde vragen

Wettelijk niet, maar veel kinderdagverblijven hanteren een minimum van twee dagen of vier dagdelen per week. Het argument: een kind hecht en went beter als het regelmatig komt, en de groepen zijn stabieler te plannen. Andere organisaties accepteren wel één dag. Het verschilt per aanbieder, dus vraag het bij de inschrijving.

Bron: Berend Botje, veelgestelde vragen

Bij de meeste grotere kinderdagverblijven zitten luiers, de broodmaaltijd, fruit, tussendoortjes en drinken in het uurtarief; sommige bieden ook een warme maaltijd. Flesvoeding, afgekolfde moedermelk en dieetvoeding breng je meestal zelf mee.

Vraag dit na, want het bepaalt of je uurtarieven van verschillende aanbieders eerlijk kunt vergelijken. Op Kinvo staat bij elke locatie wat er in het tarief zit, als de aanbieder dat heeft opgegeven.

Bron: Kindergarden, veelgestelde vragen

Pedagogisch professionals moeten een diploma hebben dat volgens de cao Kinderopvang kwalificeert, en op babygroepen een aanvullende babyscholing. Iedereen die op een opvanglocatie werkt of woont, moet een Verklaring Omtrent het Gedrag hebben en ingeschreven staan in het Personenregister Kinderopvang.

Daarna worden zij continu gescreend: Justis controleert dagelijks op nieuwe strafbare feiten die een risico voor kinderen vormen. Bij een signaal worden GGD en gemeente ingelicht. Ook stagiairs en vaste vrijwilligers vallen onder deze plicht.

Bron: DUO, Personenregister Kinderopvang

De bso is voor kinderen vanaf 4 jaar, als ze naar de basisschool gaan, tot ze naar de middelbare school gaan, meestal rond 12 of 13 jaar. Het recht op toeslag hangt niet aan een leeftijd maar eindigt zodra het kind op het voortgezet onderwijs zit; een 12-jarige in groep 8 heeft dus nog recht.

Wanneer het bso-contract precies afloopt (op de 12e of 13e verjaardag, of aan het einde van groep 8) verschilt per aanbieder. Inschrijven kan bij veel organisaties al vanaf de derde verjaardag.

Bron: KinderRijk, veelgestelde vragen

Wettelijk is dat één pedagogisch medewerker op tien kinderen van 4 tot 7 jaar en één op twaalf kinderen van 7 tot 13 jaar. In gemengde groepen wordt per leeftijd gerekend. Een basisgroep telt maximaal twintig kinderen, of maximaal dertig als alle kinderen 7 jaar of ouder zijn. Anders dan op het kinderdagverblijf heeft een basisgroep geen vaste eigen ruimte.

Bron: Ondernemersplein, beroepskracht-kindratio

Dat regelt de bso. Ligt de school op loopafstand, dan halen medewerkers de kinderen lopend op. Bij grotere afstanden gebruiken organisaties bakfietsen, een fietsbus, eigen busjes of een taxibedrijf. Het vervoer zit meestal in het tarief, maar niet altijd.

Vraag bij de inschrijving welke scholen de bso bedient. Op Kinvo staan bij veel bso's de gekoppelde scholen op de locatiepagina.

Bron: Junis, van school naar de bso

Voorschoolse opvang (vso) is opvang vóór schooltijd, meestal vanaf 7:00 of 7:30 uur tot de school begint; de medewerkers brengen de kinderen naar school. Vso wordt vaak los van de naschoolse opvang aangeboden en apart gefactureerd. Niet elke bso-locatie biedt het.

Ook over vso-uren krijg je kinderopvangtoeslag, tot het maximum van 230 uur per maand per kind.

Bron: Rijksoverheid

In de schoolvakanties is de bso doorgaans de hele dag open, van 7:30 tot 18:30 uur, met een activiteitenprogramma. De meeste organisaties bieden pakketten aan: 52 weken inclusief vakanties, of alleen schoolweken met losse vakantiedagen of een vakantiekaart. Alleen vakantieopvang, zonder reguliere bso, kan bij veel aanbieders, en je krijgt er gewoon toeslag over.

Aanmelden voor vakantieweken moet vaak uiterlijk vier weken vooraf; niet-gebruikte weken krijg je meestal niet terug.

Bron: KomKids, veelgestelde vragen vakantieopvang

Meestal wel: op studiedagen is de bso vaak de hele dag open. Of dat in je pakket zit, verschilt sterk. De ene organisatie geeft één gratis studiedag per jaar en rekent de rest via de vakantiekaart, de andere rekent studiedagen als extra opvang omdat ze in schoolweken vallen. Aanmelden moet vaak minimaal twee weken vooraf.

Bron: Junis, veelgestelde vragen

Alleen met jouw schriftelijke toestemming, meestal via een zelfstandigheidsverklaring in de ouderapp. Daarin leg je vast of je kind zelf mag komen of naar huis mag, buiten het terrein mag spelen en wie het mag ophalen. De bso beoordeelt per leeftijd wat verantwoord is, en je kunt de toestemming altijd aanpassen. Iemand die je kind incidenteel ophaalt, moet vooraf aangemeld zijn.

Bron: Klachtenloket Kinderopvang, bso

Er is geen standaardmodel; elke organisatie rekent anders, en dat maakt vergelijken lastig. Meestal worden de korte en lange schoolmiddagen, de vakantiedagen (10 tot 11 uur) en eventueel de vso opgeteld tot een jaartotaal aan uren, dat in twaalf gelijke maandbedragen wordt gefactureerd. Die contracturen bepalen ook je toeslag.

Vraag om de urenberekening en kijk of de vakantie-uren erin zitten. Het gemiddelde bso-tarief was begin 2026 € 10,58, tegen een maximumuurprijs van € 9,98.

Reken je bso-kosten uit →Bron: BOinK, brochure Prijzen in de kinderopvang 2026

Ja, als je kinderopvangtoeslag wilt. Een gastouder mag alleen opvang bieden via een bureau dat in het Landelijk Register Kinderopvang staat. Het bureau registreert de gastouder, controleert diploma, EHBO, VOG en de veiligheid van de opvanglocatie, begeleidt en coacht, en regelt de betaling: jij betaalt het bureau, het bureau betaalt de gastouder.

Sinds 1 juli 2026 mag een gastouder bij maximaal twee bureaus zijn aangesloten. Een oppas zonder bureau of LRK-registratie geeft geen recht op toeslag.

Bron: Ondernemersplein, eisen aan gastouders

Het gemiddelde uurtarief voor gastouderopvang was begin 2026 € 8,74 voor kinderen tot 4 jaar en € 8,66 voor oudere kinderen, inclusief bureaukosten. Gastouders vragen doorgaans € 7 tot € 8 per uur; bureaukosten lopen van ongeveer € 0,95 tot € 1,30 per kind per uur, met een minimum en maximum per gezin per maand, of een vast maandbedrag.

Dienst Toeslagen telt het gastoudertarief en de bureaukosten samen tot één uurprijs. Tot € 8,49 per uur krijg je daarover toeslag. Bureaus verschillen sterk in prijs, dus vergelijk er een paar.

Reken je netto-kosten uit →Bron: Gastouderbureau 4Kids, wat kost een gastouder

Maximaal zes kinderen van 0 tot 13 jaar tegelijk, waarvan maximaal vijf jonger dan 4 jaar, maximaal vier jonger dan 2 jaar en maximaal twee baby's jonger dan 1 jaar. Eigen kinderen van de gastouder tellen mee tot 8 jaar (sinds 1 juli 2026; daarvoor was dat tot 10 jaar, en veel websites van bureaus noemen dat nog).

Sinds 1 juli 2026 moet elke gastouder een achterwacht hebben die telefonisch bereikbaar is en binnen een kwartier aanwezig kan zijn.

Bron: Ondernemersplein, eisen aan gastouders

Op 1 juli 2026 is de Wet verbetermaatregelen gastouderopvang ingegaan. Gastouders moeten jaarlijks zeven uur bijscholing volgen en minimaal drie uur pedagogische coaching per bureau krijgen, een pedagogisch werkplan per opvanglocatie hebben en de ontwikkeling van elk kind volgen. Nieuwe gastouders moeten een pedagogische module hebben afgerond.

Voor jou als ouder betekent dat meer inzicht in de ontwikkeling van je kind, en mogelijk iets hogere bureaukosten door de coaching.

Bron: Rijksoverheid, kwaliteit gastouderopvang

Er is geen wettelijke regel; het staat in je opvangovereenkomst. Gebruikelijk is dat je bij ziekte of vakantie van de gastouder die uren niet betaalt en er ook geen toeslag over krijgt, met officiële feestdagen als uitzondering. Het bureau zoekt vaak vervanging, maar is dat niet verplicht. Bij ziekte of vakantie van je kind betaal je meestal wél door.

Bij een gastouder of nanny bij jou thuis geldt de Regeling dienstverlening aan huis: dan betaal je bij ziekte zes weken minimaal 70% door en heeft de gastouder recht op vier weken betaalde vakantie.

Bron: ViaViela, ziekte en vakantie

Bij opvang aan huis komt de gastouder (vaak nanny genoemd) bij jou thuis. Dat is vooral aantrekkelijk bij meerdere kinderen of twee tot drie hele dagen. Je woning moet aan veiligheidseisen voldoen en wordt gecontroleerd; de registratie duurt vier tot tien weken. Tot drie dagen per week ben jij werkgever onder de Regeling dienstverlening aan huis, met doorbetalingsplichten bij ziekte en vakantie.

De tarieven liggen rond € 15 tot € 22 per uur voor het hele gezin, plus bureaukosten, terwijl de toeslag per kind is gemaximeerd op € 8,49 per uur. Opvang bij de gastouder thuis is goedkoper en het bureau regelt meer.

Bron: ViaViela, veelgestelde vragen

Een gastouder moet minimaal 18 jaar zijn, een erkend diploma (minimaal mbo-2 Helpende Zorg en Welzijn of gelijkwaardig) en een geldig kinder-EHBO-certificaat hebben, een VOG en een inschrijving in het Personenregister (ook voor volwassen huisgenoten), en de opvanglocatie moet rookvrij en veilig zijn. Het bureau bezoekt de locatie minstens één keer per jaar.

De GGD inspecteert gastouders steekproefsgewijs namens de gemeente; de rapporten staan in het Landelijk Register. Anders dan bij een kinderdagverblijf wordt niet elke gastouder jaarlijks bezocht.

Bron: Ondernemersplein, eisen aan gastouders

Gastouderbureaus hebben vaak direct beschikbare gastouders, zeker buiten de grote steden. Het bureau doet een intake, stelt gastouders voor, organiseert een kennismaking en legt de afspraken over dagen, uren, tarief, opzegtermijn en de ziekte- en vakantieregeling vast in een overeenkomst. Er worden wenmomenten afgesproken en veel bureaus evalueren na ongeveer twee maanden.

Opzeggen kan met één maand opzegtermijn; sommige bureaus hanteren een minimale contractduur van een paar maanden.

Meer over gastouderopvang →Bron: Berend Botje, veelgestelde vragen

Kinderdagverblijven en bso's worden in principe elk jaar onaangekondigd geïnspecteerd door de GGD, in opdracht van de gemeente. Het toezicht is risicogestuurd: intensiever waar zorgen zijn, lichter waar het goed gaat. De GGD toetst onder meer het pedagogisch klimaat en beleid, personeel en groepen (ratio, vaste gezichten, diploma's, VOG), veiligheid en gezondheid, de accommodatie en de rechten van ouders.

Nieuwe locaties krijgen een inspectie vóór de registratie en nog één binnen drie maanden na de start. Gastouders worden steekproefsgewijs bezocht.

Wat opvalt in de rapporten →Bron: GGD GHOR Nederland, toezicht kinderopvang

Alle rapporten zijn openbaar in het Landelijk Register Kinderopvang; de houder moet ze ook op de eigen website zetten of op de locatie ophangen. Op Kinvo staat het laatste rapport op elke locatiepagina, met de beoordeelde eisen, de tekortkomingen en de eerdere rapporten ernaast.

Een rapport begint met een samenvatting per domein, daarna volgen de bevindingen, eventuele overtredingen, het advies aan de gemeente en de zienswijze van de houder. Kijk naar het patroon over meerdere jaren en of overtredingen zijn hersteld, niet naar één losse bevinding.

Zo lees je een GGD-rapport →Bron: BOinK, het inspectierapport

Een overtreding is een afwijking van de Wet kinderopvang, van een ontbrekend document tot te weinig personeel op de groep. Bij een herstelaanbod krijgt de houder de kans om het binnen maximaal vier weken op te lossen, nog voor het rapport definitief is; de overtreding blijft dan in het rapport staan met de vermelding dat ze is hersteld, en er volgt geen handhaving.

Blijft de overtreding bestaan, dan adviseert de GGD de gemeente te handhaven. De gemeente kan een aanwijzing, een dwangsom, een boete, een exploitatieverbod of uitschrijving uit het register opleggen.

Bron: BOinK, sancties

Iedereen die in de kinderopvang werkt of op een opvanglocatie woont, ook gastouders en hun volwassen huisgenoten, stagiairs en vaste vrijwilligers, moet een VOG hebben en ingeschreven staan in het Personenregister Kinderopvang. Daarna geldt continue screening: er wordt dagelijks gecontroleerd op nieuwe strafbare feiten die een risico voor kinderen vormen, en bij een signaal worden GGD, gemeente en houder ingelicht.

Op kinderdagverblijven gelden bovendien het vierogenprincipe en de verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.

Bron: DUO, continue screening

Eerst bij de medewerker of de locatiemanager, of via de interne klachtenregeling die elke houder verplicht heeft. Kom je er niet uit, dan kun je gratis terecht bij het Klachtenloket Kinderopvang (0900-1877) voor advies en bemiddeling. Daarna kan de klacht naar de Geschillencommissie Kinderopvang, waarbij alle houders verplicht zijn aangesloten; die uitspraak is bindend.

Zorgen over veiligheid of vermoedens van misstanden kun je ook melden bij de GGD. BOinK, de vereniging van ouders in de kinderopvang, heeft een gratis telefonisch spreekuur.

Bron: Klachtenloket Kinderopvang

Elk kind heeft een mentor: een pedagogisch medewerker van de eigen groep die de ontwikkeling volgt en jouw vaste aanspreekpunt is. De ontwikkeling wordt regelmatig geobserveerd, vaak met een kindvolgsysteem, en besproken in oudergesprekken. Bij de overgang naar de basisschool wordt met jouw toestemming informatie overgedragen; bij zorgen verwijst de opvang bijvoorbeeld naar het consultatiebureau.

Sinds 1 juli 2026 moeten ook gastouders de ontwikkeling van elk kind volgen en dat beschrijven in hun pedagogisch werkplan.

Bron: Ondernemersplein, vaste-gezichtencriterium en mentor

Er is geen wettelijk maximum per dag voor het kind; de openingstijden (meestal elf uur) en je contract bepalen dat. Wel moet in het pedagogisch beleidsplan staan hoe rust, slaap en dagritme zijn georganiseerd; babygroepen volgen het ritme van thuis. De regels voor veilig slapen en de risico-inventarisatie voor veiligheid en gezondheid toetst de GGD.

Bron: Ondernemersplein, beroepskracht-kindratio

Schrijf in tussen week 12 en 25 van de zwangerschap; de uitgerekende datum en de gewenste startmaand zijn genoeg. Wachttijden verschillen sterk per regio en per dag: maandag, dinsdag en donderdag zijn het drukst. In veel regio's is direct plek, in Amsterdam en Utrecht kan het oplopen tot maanden of langer. Voor de bso geldt vaak: inschrijven vanaf 3 jaar.

Kies gericht twee of drie locaties in plaats van je overal in te schrijven. Op de locatiepagina op Kinvo zie je of er plek is of een wachtlijst geldt.

Hoe vroeg schrijf je je in? →Bron: Partou, wachtlijst

Plaatsing gaat niet strikt op volgorde van inschrijving. Organisaties kijken naar de gewenste dagen, de leeftijd van je kind (past het in de groep en de ratio) en voorrangsregels: broertjes en zusjes van al geplaatste kinderen, bestaande klanten die extra dagen willen en kinderen die doorstromen van kdv naar bso gaan meestal voor.

Sommige locaties plannen maar drie of vier maanden vooruit, dus een wachtlijst betekent niet altijd dat het vol zit. Zodra er plek is, krijg je een aanbod met een reactietermijn.

Bron: Kindergarden, veelgestelde vragen

Wennen begint meestal met een intakegesprek vier tot zes weken voor de start, gevolgd door één of twee korte wenmomenten van een ochtend of een halve dag, soms met jou erbij. Op de bso is een van de wenmomenten vaak inclusief het ophalen van school. Gemiddeld is een kind na één tot drie weken gewend; baby's vaak sneller dan peuters.

Kort huilen bij het afscheid is normaal; een vast, kort afscheidsritueel helpt. Of wenuren gratis zijn, verschilt per aanbieder.

Bron: Berend Botje, veelgestelde vragen

Er is geen wettelijke koortsgrens; organisaties volgen de richtlijnen van het RIVM en hun eigen ziektebeleid. De meeste hanteren: bij koorts boven 38,5 °C blijft je kind thuis, en het komt pas terug als het 24 uur koortsvrij is zonder paracetamol. Het uitgangspunt van het RIVM is niet de temperatuur, maar of je kind mee kan doen met de dag en of de medewerkers het de extra zorg kunnen geven.

Wering is alleen verplicht bij een paar ziekten; met waterpokken of krentenbaard mag een kind meestal komen als het zich goed voelt. Wordt je kind op de opvang ziek, dan word je gebeld om het op te halen.

Bron: RIVM, KIDDI-app kinderopvang

Ja. Je betaalt voor de gereserveerde plek op je contractdagen, ook als je kind ziek is of jullie op vakantie zijn; de locatie is immers open. Over die uren houd je gewoon recht op kinderopvangtoeslag. Alleen als de opvang zelf dicht is (een studiedag of een eigen sluitingsdag) mag er niet gefactureerd worden, met officiële feestdagen als uitzondering.

Veel organisaties bieden als tegemoetkoming ruildagen aan.

Bron: BOinK, brochure Prijzen in de kinderopvang 2026

Maximaal één maand, en je mag op elke dag van de maand opzeggen, niet alleen per de eerste. Een langere opzegtermijn is volgens de Geschillencommissie in strijd met de wet. Dezelfde termijn geldt voor het verminderen van dagen. Na het ondertekenen van het contract heb je veertien dagen herroepingsrecht.

Annuleer je vóór de startdatum, dan mag de houder alleen werkelijk gemaakte kosten rekenen; bij annuleren binnen een maand voor de start is één maandbedrag gebruikelijk. Over annuleringskosten krijg je geen toeslag. Kdv-contracten eindigen automatisch op de vierde verjaardag.

Bron: BOinK, annuleren en opzeggen

Nee, tenzij het in je contract of de algemene voorwaarden staat. Volgens de Geschillencommissie is ruiltegoed een service van de ondernemer en geen recht van de ouder; de houder mag het beleid aanpassen of stoppen, zolang het duidelijk is.

De verschillen zijn groot: van twee servicedagen per jaar tot ruilen binnen drie maanden voor en na de gemiste dag. Ruilen kan alleen als de groepsgrootte en de ratio het toelaten, en feestdagen zijn nooit ruilbaar. Vraag het ruilbeleid op voordat je kiest.

Bron: De Geschillencommissie, ruiltegoed is een service

Meestal wel, via de ouderapp, als er plek is op de groep binnen de ratio en de maximale groepsgrootte. Een extra dag wordt apart gefactureerd of verrekend met ruiltegoed. Over betaalde extra uren krijg je toeslag zolang je onder de 230 uur per maand blijft en de uren op de factuur staan.

Structureel meer dagen vraag je aan als contractwijziging, waarbij bestaande klanten vaak voorrang hebben op de wachtlijst.

Bron: KinderRijk, veelgestelde vragen

Kinderdagverblijven zijn doorgaans 52 weken per jaar open en alleen gesloten op officiële feestdagen: Nieuwjaarsdag, Tweede Paasdag, Koningsdag, Bevrijdingsdag (sinds 2026), Hemelvaartsdag, Tweede Pinksterdag en beide Kerstdagen. Sommige organisaties sluiten daarnaast enkele (mid)dagen voor studiedagen, die niet gefactureerd mogen worden.

Bso's zijn in de vakanties hele dagen open; in rustige weken worden locaties vaak samengevoegd. Geef je vakantie op tijd door via de app, voor de planning en voor eventueel ruiltegoed.

Bron: Werken bij Kinderopvang, Bevrijdingsdag sluitingsdag

Wijzigingen (meer of minder dagen, een andere dag, een andere locatie) vraag je schriftelijk aan bij de planning of via de ouderapp; alleen wie het contract heeft ondertekend, mag dat doen. Minder dagen vallen onder de opzegtermijn van één maand; meer dagen hangen af van de beschikbaarheid.

Stap je over naar een andere organisatie, dan geldt de gewone opzegtermijn en geef je het nieuwe LRK-nummer, de uren en het uurtarief binnen vier weken door aan Dienst Toeslagen.

Bron: KinderRijk, veelgestelde vragen

Inschrijven is bij de meeste grote organisaties gratis. Vraagt een organisatie inschrijf- of plaatsingskosten, dan krijg je daar geen kinderopvangtoeslag over. Na het ondertekenen van de plaatsingsovereenkomst heb je veertien dagen herroepingsrecht.

Trek je je later terug vóór de startdatum, dan mag de houder alleen werkelijk gemaakte kosten in rekening brengen; bij annuleren binnen een maand voor de start is één maandbedrag gebruikelijk. Ook over annuleringskosten krijg je geen toeslag.

Bron: BOinK, annuleren en opzeggen