De vraag komt bijna altijd in de zwangerschap: doen we een kinderdagverblijf, of toch een gastouder? Beide zijn geregistreerde kinderopvang met recht op toeslag, beide worden gecontroleerd, en bij beide werken mensen die van kinderen houden. Toch zijn het heel verschillende dagen voor je kind, en heel verschillende afspraken voor jou.
De dag van je kind
Op een kinderdagverblijf zit je kind in een stamgroep van maximaal zestien kinderen (twaalf als het alleen baby's zijn), met één pedagogisch medewerker op drie baby's, op vijf eenjarigen of op acht peuters. Er is een dagritme, een pedagogisch beleidsplan, vaak een kok, en altijd een collega in de buurt: het vierogenprincipe. Je kind ziet meer leeftijdsgenootjes en meer volwassenen.
Bij een gastouder zit je kind in een huiskamer met hoogstens zes kinderen van 0 tot 13 jaar, waarvan maximaal vijf onder de vier en twee baby's. Eén vast gezicht, elke dag dezelfde. Rustiger, huiselijker, en vaak flexibeler in tijden. Maar ook: één persoon, en als die ziek is of op vakantie gaat, is er meestal geen opvang. Het gastouderbureau zoekt vaak vervanging, maar is daartoe niet verplicht.
Wat het kost
Begin 2026 was het gemiddelde uurtarief in de dagopvang € 11,62 en bij gastouders € 8,74, inclusief de kosten van het bureau. Het verschil lijkt groot, maar de toeslag rekent met verschillende maxima: € 11,23 voor dagopvang en € 8,49 voor gastouderopvang. Boven dat maximum krijg je niets vergoed. Netto is het verschil daardoor kleiner dan het bruto lijkt, zeker bij een laag of middeninkomen waar de toeslag 96% van het maximum dekt.
Rekenvoorbeeld voor twee dagen per week: een kinderdagverblijf factureert meestal hele dagen van 10,5 of 11 uur, ongeveer 95 uur per maand. Een gastouder rekent de uren die je afspreekt, bijvoorbeeld 2 dagen van 9 uur, ongeveer 78 uur per maand. Wie strak plant, betaalt bij de gastouder dus voor minder uren. De rekenhulp op Kinvo rekent beide door met jouw inkomen.
Toezicht en zekerheid
Een kinderdagverblijf krijgt in principe elk jaar een onaangekondigde GGD-inspectie; het rapport is openbaar en staat op Kinvo bij de locatie. Gastouders worden steekproefsgewijs bezocht, en het gastouderbureau komt minstens één keer per jaar langs. Sinds 1 juli 2026 moeten gastouders jaarlijks zeven uur bijscholing volgen, pedagogische coaching krijgen en de ontwikkeling van elk kind volgen. De kwaliteitseisen groeien dus naar elkaar toe, maar de controle op een kinderdagverblijf blijft intensiever.
Praktisch: tijden, dagen, opzeggen
Openingstijden: kinderdagverblijven meestal 7:30 tot 18:30 uur; gastouders vaak flexibeler, ook vroege ochtenden of late middagen.
Minimum aantal dagen: veel kinderdagverblijven vragen twee dagen per week; gastouders accepteren vaker één dag of wisselende dagen.
Ziekte van je kind: bij beide betaal je meestal door. Ziekte van de gastouder: die uren betaal je meestal niet, maar je hebt ook geen opvang.
Opzegtermijn: maximaal één maand, bij beide. Sommige gastouderbureaus hanteren een minimale contractduur van een paar maanden.
Wat past bij wie
Kies eerder een gastouder als je kind prikkelgevoelig is, als je werktijden buiten kantooruren vallen, of als je wisselende dagen nodig hebt en een klein budget hebt. Kies eerder een kinderdagverblijf als je zekerheid van opvang zwaarder weegt dan flexibiliteit, als je kind veel energie heeft en van drukte houdt, of als voorschoolse educatie (vve) belangrijk is: die krijg je alleen op een kinderdagverblijf of peuteropvang.
Twijfel je nog? De keuzehulp op Kinvo stelt vier vragen en zet de opties voor jullie situatie naast elkaar. En op elke locatiepagina zie je wat een specifieke gastouder of kinderdagverblijf bij jou in de buurt biedt, met het GGD-rapport erbij.